X
دعوت به همکاری - گوینده
انتشارات و موسسه فرهنگی نوین پندار از علاقه مندان به گویندگی دعوت به همکاری مینماید. جهت کسب اطلاعات بیشتر به صفحه همکاری با ما مراجعه نمایید.
:: :: :: :: :: اطلاعیه :: :: :: :: ::
 
 
 
width: px
height: px
11:46   |   شنبه 10 مهر ماه 95   |   تعداد بازدید : 824
جشن مهرگان,جشن مهرگان,کهن‌ترین جشن‌ ایرانی,هندوان ,دومین جشن بزرگ ملی – دینی ایرانیان,مهر , میترا, شاهنامه فردوسی,آیین‌های جشن مهرگان,مهر ایزد,نوکچه ,نگاره‌های میترا,آناتولی,مولویه,زرتشت,زرتشتیان,تاریخچه روز برگزاری جشن مهرگان,جشن برداشت محصولات کشاورزی,کاوه آهنگر ,ژی دهاک,ابوریحان بیرونی,آثارالباقیه ,ضحاک ,تاجگذاری اردشیر بابکان,پادشاهان هخامنشی ، اشکانی ، ساسانی,

جشن مهرگان,کهن‌ترین جشن‌ ایرانی,هندوان ,دومین جشن بزرگ ملی – دینی ایرانیان,مهر , میترا, شاهنامه فردوسی,آیین‌های جشن مهرگان,مهر ایزد,نوکچه ,نگاره‌های میترا,آناتولی,مولویه,زرتشت,زرتشتیان,تاریخچه روز برگزاری جشن مهرگان,جشن برداشت محصولات کشاورزی,کاوه آهنگر ,ژی دهاک,ابوریحان بیرونی,آثارالباقیه ,ضحاک ,تاجگذاری اردشیر بابکان,پادشاهان هخامنشی ، اشکانی ، ساسانی,

 

مهرگان یکی از کهن‌ترین جشن‌ها و گردهمایی‌های ایرانیان و هندوان و دومین جشن بزرگ ملی – دینی ایرانیان است که در ستایش و نیایش مهر یا میترا برگزار می‌شود.

جشن مهرگان قدمتی به اندازه ایزد منسوب به خود دارد. تا آنجا که منابع مکتوب موجود نشان می‌دهد، دیرینگی این جشن حداقل تا دوران فریدون باز می‌گردد. شاهنامه فردوسی به صراحت به این جشن کهن و پیدایش آن در عصر فریدون اشاره کرده است:

 

به روز خجسته سرِ مهر ماه                  

به سر بر نهاد آن کـیانی کلاه

زمانه بی اندوه گشت از بدی                

گرفتند هر کس ره بخردی

دل از داوری‌ها بپرداختند                      

به آیین یکی جشن نو ساختند

نشستند فرزانگان شادکام                  

گرفتند هر یک ز یاقوت جام

میِ روشن و چهره ی شاه نو              

جهان نو ز داد از سرِ ماه نو

بفرمود تا آتش افروختند                      

همه عنبر و زعفران سوختند

پرستیدن مهرگان دین اوست                

تن‌آسانی و خوردن آیین اوست

اگر یادگارست ازو ماه و مهر                  

بکوش و به رنج ایچ منمای چهر

شاهنامه فردوسی، ویرایش جلال خالقی مطلق

 

آیین‌های جشن مهرگان

جشن مهرگان، جشن نیایش به پیشگاه «مهر ایزد» ،ایزد روشنایی و پیمان و درستی و محبت، ایزد بزرگ و کهن ایرانیان و همه مردمانِ سرزمین‌هایی از هند تا اروپا، به هنگام اعتدال پاییزی در نخستین روز مهرماه و در حدود دو هزار سال اخیر در مهر روز از مهرماه، برابر با شانزدهم مهرماهِ گاهشماری ایرانی برگزار می‌شود.در تقویم اصلاحی این روز مصادف با دهم مهرماه است.مردمان در این روز تا حد امکان با جامه‌های ارغوانی (یا دستکم با آرایه‌های ارغوانی) بر گرد هم می‌آمده‌اند؛ در حالی که هر یک، چند «نبشته شادباش» یا به قول امروزی‌، کارت تبریک برای هدیه به همراه داشته‌اند. این شادباش‌ها را معمولاً با بویی خوش همراه می‌ساخته و در لفافه‌ای زیبا می‌پیچیده‌اند. در میان خوان یا سفره مهرگانی که از پارچه‌ای ارغوانی رنگ تشکیل شده بود؛ گل «همیشه شکفته» می‌نهادند و پیرامون آنرا با گل‌های دیگر آذین می‌کردند.در پیرامون این گل‌ها، چند شاخه درخت گز، هوم یا مورد نیز می‌نهادند و گونه‌هایی از میوه‌های پاییزی که ترجیحاً به رنگ سرخ باشد به این سفره اضافه می‌شد. میوه‌هایی مانند: سنجد، انگور، انار، سیب، به، ترنج (بالنگ)، انجیر، بادام، پسته، فندق، گردو، کُـنار، زالزالک، ازگیل، خرما، خرمالو و چندی از بوداده‌ها همچون تخمه و نخودچی.

 

 

دیگر خوراکی‌های خوان مهرگانی عبارت بود از آشامیدنی و نانی مخصوص. نوشیدنی از عصاره گیاه «هَـئومَـه/ هوم» که با آب یا شیر رقیق شده بود، فراهم می‌شد و همه باشندگان جشن، به نشانه پیمان از آن می‌نوشیدند. نانِ مخصوص مهرگان از آمیختن آرد هفت نوع غله گوناگون تهیه می‌گردید. غله‌ها و حبوباتی مانند گندم، جو، برنج، نخود، عدس، ماش و ارزن. دیگر لازمه‌های سفره مهرگان عبارت بود از:

جام آتش یا نوکچه (شمع)، شکر، شیرینی، خوردنی‌های محلی و بوی‌های خوش مانند گلاب. آنان پس از خوردن نان و نوشیدنی، به موسیقی و پایکوبی‌های گروهی می‌پرداخته‌اند. سرودهایی از مهریشت را با آواز می‌خوانده و اَرْغُـشت می‌رفته‌اند (می‌رقصیده‌اند). شعله‌های آتشدانی برافروخته پذیرای خوشبویی‌ها (مانند اسپند و زعفران و عنبر) می‌شد و نیز گیاهانی چون هوم که موجب خروشان شدن آتش می‌شوند.

 


از آنجا که نشانه‌های بسیاری، همچون تندیس‌ها، کتیبه‌ها و سنگ‌نگاره‌ها (از جمله نگاره‌های میترا در نمرود داغ و کوماژن)، از رواج آیین مهر در آسیای کوچک (آناتولی) حکایت می‌کند؛ بعید نیست که «سماع»‌های عارفانه پیروان طریقه «مولویه» در شهر قونیه امروزی، ادامه دگرگون شده همان ارغشت‌های میترایی باشد. در پایان مراسم، شعله‌های فروزان آتش، نظاره‌گر دستانی بود که بطور دسته‌جمعی و برای تجدید پایبندی خود بر پیمان‌های گذشته، در هم فشرده می‌شدند.

 

در زمان حاضر
دکتر بهرام فره وشی از برگزاری مهرگان به عنوان جشنی خانوادگی، در بین زرتشتیان یزد و کرمان و نیز از آیین قربانی کردن گوسفند، برای ایزد مهر،در برخی از روستاهای زرتشتی نشین یزد،  خبر می‌دهد.

 

 

تا سی سال پیش، زرتشتیان کرمان، در این روز، به یاد مردگان، مرغی را کشته و شکمش را با حبوبات و آلو انباشته و به عنوان خوراک ویژه، یادمان مردگان می‌پختند. جشن آغاز سال تحصیلی دانشگاه تهران، که در نیمه اول مهرماه است، در برخی از سال‌ها در دهم یا شانزدهم مهر ( مهرگان ) برگزار می‌شد.

 

تاریخچه روز برگزاری جشن مهرگان

"مهرگان" در روز 10 مهر، روزی که نام روز و ماه یکی بود، جشن گرفته می شد و مانند نوروز سه جنبه نجومی ،تاریخی و  دینی داشت.از نظر نجومی،مهرگان چند روز پس از اعتدال پاییزی جشن گرفته می شود ( اعتدال پاییزی اول مهر صورت می گیرد) و جشن برداشت محصولات کشاورزی است. از نظرتاریخی،در این روز نیروی داد و راستی به سرکردگی کاوه آهنگر بر ارتش دروغ ستمگری آژی دهاک پیروز شد و فریدون به شاهی رسید.مبازره راستی و دروغ ، داد و ستم در ایران ریشه دینی دارد و همه جشن های ملی هم به گونه ای این مبازره و پیروزی نهایی حق بر ناحق را نشان می دهد.ولی ، در تاریخ مهرگان این جنبه درخشندگی ویژه ای دارد. ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه می نویسد: در روز "مهرگان"  فرشتگان به یاری کاوه آهنگر شتافتند و فریدن به تخت شاقی نشست و ضحاک را در کوه دماوند زندانی کرد و مردمان را از گزند او برهانید.از نظر دین در فرهنگ ایرانی مهر یا میترا به معنای فروغ خورشید و مهر دوستی است.همچنین مهر نگهبان پیمان و هشداردهنده به پیمان شکنان است.جشن مهرگان همانند نوروز از فروغ مند ترین نمود های فرهنگ ایرانی است.مهر یکی از خدایان پیش از زرتشت بود که پس از زرتشت به فرشته آفریده اهورا مزدا در آمد.روشنایی بی پایان خدایی یکی بوده اند.


چون نور که از مهر جدا هست و جدا نیست                            

عالم هم آیات خــــدا هست و خـــدا نیســــت          

مـــــا پرتو حقـــیم و هــــم اوییـم نـــه اوییـــم                            

چون نور که از مهر جدا هست و جدا نیست  

 

به روایتی تاجگذاری اردشیر بابکان هم مقارن باجشن مهرگان بود.بدون دو دلی، پادشاهان هخامنشی ، اشکانی ، ساسانی جشن مهرگان را بزرگ می داشتند.

 

شعری از فردوسی: 

فریدون چو شد بر جهان کامکار                        

ندانست جز خویشتن شهریار        

به رسم کیان تاج وتخت مهی                          

بیاراست باکاخ شاهنشهی        

به روز خجسته سرمهر ماه                              

بر سر برنهاد ان کیانی کلاه        

زمانه بی انده گشت از بدی                            

گرفتند یکسر راه ایزدی          

می روشن چهره شاه نو                                

جهان گشت روشن سر ماه نو        

بفرمود تا اتش افروختند                                  

همه عنبر زعفران سوختند        

پرستید مهرگان دین اوست                              

تن اسایی وخوردن ایین اوست        

کنون یادگار است از او ماه مهر                          

بکوش وبرنج ایچ منمای چهر


:: تبلیغات

آموزش جامع 2016 Microsoft Project

سایر خبرهای این گروه ...
 
بحث ها و نظرها
0
نظر
برای شرکت در بحث و تبادل نظر در سایت Login نموده، یا ثبت نام کنید.


:: تبلیغات
NP Android Collection 2016 - V7 - مجموعه نرم افزارهای اندروید 2016
همراه با شما در اینستاگرام



 
 
تمامي كالاها و خدمات اين فروشگاه، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.
Copyright © 1998 - 2016 NovinPendar Co. Ltd. All rights reserved.